حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند: انسان بداخلاق بسیار خطا می کند و زندگی اش تلخ می شود.

دفعات بازدید: 1547 بار

چهارشنبه، 3 آذر 1395

دانش محوری، یک ضرورت برای مدیران مراکز فرهنگی است

دانش محوری، یک ضرورت برای مدیران مراکز فرهنگی است
برای تبدیل شدن به یک شهر دانشی و دانش محوری در شهر و مراکز فرهنگی از مباحث تئوریک و مبانی به سمت عملیاتی تر شدن آن پیش برویم.
 
مهران: عضو سابق شورای برنامه ریزی و نظارت جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی دفتر استان اصفهان گفت: جریان دانش مجموعه فرآیندها، رویدادها و فعالیت هایی است که از طریق آن داده ها به اطلاعات، اطلاعات به دانش و دانش به فرادانش یا خرد تبدیل می شود. در این جریان تبدیل وضعیتی به وضعیت دیگر را داریم. مبنای دانش همان داده ها هستند، داده ها حقایق و ویژگی های یک پدیده را تشریح و توصیف می کند. دانش یک ترکیب بسیار منعطف و قابل تبدیل از مجموعه ی تجارب ها، ارزش ها و اطلاعات معنی دار و  بینش هایی است که متخصصین و خبرگان در یک چارچوبی برای ارزیابی اطلاعات و تجارب جدید ارائه می دهند. با استفاده از مجموع اطلاعات دسته بندی و تعمیق شده به دانایی و دانش رسیده و با استمرار این دانایی و دانش، این دانش به بینش و خرد تبدیل می شود.
 
دکتر امیررضا نقش، در گفتگو با خبرنگار رصدخانه فرهنگی اصفهان بیان داشت: در محیط پیچیده کنونی عوامل متعدد و متنوع محیطی از جمله اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ... وجود دارند که الزام در یک رویکرد دانشی و دانایی محور به تصمیم گیری ها، برنامه ریزی ها و در واقع سیاست گذاری ها را باعث می شود. و لازمه این دانش محوری خلاقیت، نوآوری، ایده محوری و استفاده از خرد جمعی در تعامل های بین سرمایه های انسانی بوده که اهمیت و ضرورت بیشتری ویژه ای دارد. در یک جامعه دانش محور مهمترین شاخصه، تولید و به کار گیری ایده های خلاق و نوآورانه است همچنین استفاده از دانش و مهارت افراد، از دیگر شاخص ها و معیارهای مهم می باشد.
 
زیربنای جامعه دانش محور مردم می باشند
 
رئیس سابق دبیرخانه هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان افزود: رویکرد دانش جامعه نگر یا جامعه دانش محور، نوعی پیوند بین مردم با مردم و مردم با اطلاعات است که وضعیت های جدیدی را خلق می کند البته زیرساخت های مربوط به فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز شاخص مهم دیگر در آن جامعه می باشد. بدیهی است هر چه قدر این زیرساخت ها قوی تر و به روزتر باشد و دسترسی های مناسب تری ایجاد شود با تسهیم و بکارگیری دانش و توسعه آن، جامعه به سمت دانش محوری حرکت خواهد کرد. البته نباید فراموش نمود که زیر بنای هر نوع توسعه و پیشرفتی، توسعه فرهنگی است که در این مقوله نیز فرهنگ دانش محور و تغییرات فرهنگی و فرهنگ سازی لازمه دانش محوری در جامعه می باشد.
 
چشم انداز اصفهان تبدیل شدن به یک شهر دانش محور است
 
عضو سابق اتاق فکر فرهنگی و کمیته تخصصی تدوین نقشه جامع فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان ادامه داد: در یک شهر دانش محور تعاملات دانشی بین شهروندان مهم است همچنین وجود زیرساخت های شهری با طراحی مناسبی که در شهر از نظر دسترسی عادلانه به اطلاعات و دانش انجام می شود نیز عامل مهمی است. از طرفی هر نوع توسعه ای در شهر باید بر محور دانش انجام شود و مستمرا باید خلاقیت و نوآوری، ایده های خلاق و ایده پروری در آن شهر اهمیت داده شود لذا این اشتراک گذاری ها، نوسازی ها و بروزرسانی های دانش و  توسعه کارآفرینی در شهر در ابعاد مختلف در مبدل شدن به شهر دانش محور جزء اصول اساسی محسوب می شود.
 
وی بیان داشت: سرمایه گذاری وسیع در دانش، فعالیت های تحقیق و توسعه ای اثربخش در خصوص مدیریت شهری  تعامل سازنده مدیریت شهری با دانشگاهها، مراکز پژوهشی و مراکز آموزش عالی و هوشمندی ساختاری در کلیه فرآیندهای برنامه ریزی و مدیریت شهری از دیگر عواملی است که در مبدل شدن یک شهر به شهر دانشی و دانش محور مهم تلقی می شود. البته همانگونه که اشاره شد زیربنای هرگونه توسعه ای، فرهنگ جامعه بوده لذا به نظر می رسد شهروندان باید تبدیل به شهروندان دانشی شوند، که این موضوع هم به نهادهای تصمیم گیری و مدیریتی پیشگام در شهر برمی گردد. که به چه میزان در سیاستگذاری های عمومی خود به فرهنگ سازی در توسعه دانش و دانایی اهمیت می دهند.  لذا به نظر می رسد اتخاذ تدابیر و در نظر گرفتن اولویت ها در سیاستگذاری ها و تصمیم گیری های مدیران و از سوی دیگر توسعه زیرساخت های لازم جهت توسعه دانش و البته فرهنگ سازی مناسب می تواند به چشم انداز شهری اصفهان در مبدل شدن به شهر دانشی منجر شود.
 
اقتصاد و ارتباطش با دانش محوری 
 
عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان ادامه داد: یکی از مولفه های اساسی در سیاست های اقتصاد مقاومتی به بحث اقتصاد دانش محور یا دانش محوری در اقتصاد بر می گردد که در چشم انداز ایران 1404 نیز به عنوان یک اولویت مهم به آن اشاره شده است . امروزه در کشورهای توسعه یافته اقتصاد صنعتی و اقتصاد کالا محور که مبتنی بر تولید محصول  و  کالا  و اقتصاد بر مبنای مواد خام که متاسفانه کشور ما مبتلا به این معضل است جای خود را به اقتصاد دانش بنیان و مبتنی بر دانش به عنوان ارزش داده است. امروزه کشورهای پیشرفته دنیا چرخ اقتصادشان بر روی تولیدات فیزیکی و دارای های مشهودشان نمی چرخد آن چیزی که ارزش افزوده برای آنها ایجاد و ظرفیت اقتصادی آن کشور را بالا می برد بحث دانش است. لذا دانش فنی، نوآوری ها و ایده های فناورانه و فن بازارها ارزش ویژه اقتصادی دارد.
 
در اقتصاد مقاومتی از ایده ها و نوآوری ها حمایت کنیم
 
عضو کمیسیون اقتصاد دانش بنیان دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان گفت: ما باید از اقتصاد صنعتی و اقتصاد مبتنی بر مواد خام مثل نفت و ذخایر معدنی دیگر، به سمت اقتصاد دانش بنیان حرکت کنیم زیرا آنچه که بیش از دارایی های ملموس اهمیت دارد امروزه دارایی ها ناملموس و سرمایه های نامشهود است که یکی از مولفه ها مهم این بحث توسعه سرمایه های انسانی است و مولفه مهمی برای اقتصاد مقاومتی می باشد. البته در کنار آن مولفه های فرهنگی مثل فرهنگ مصرف و صرفه جویی، درونزایی اقتصادی و اهمیت تولیدات داخل، خرید کالای داخل و ...  در کنار این مباحث در اقتصاد مقاومتی مطرح می شود از دیگر مولفه ها می توان به خصوصی سازی و مردمی نمودن اقتصاد و خروج از اقتصاد دولتی است. ولی مهمترین و اثرگذارترین این مولفه ها در رویکرد اقتصادی کشورمان حرکت به سمت توانایی خلق، نشر و  کاربرد دانش جدید  و حمایت از ایده ها و نوآوری ها در بحث های کلان سیاست گذاری کشور می باشد. که در این میان نقش دولت نقش تسهیل گری و سیاستگذاری و نظارت است.
 
شهر اصفهان پیشگام در تولیدات و  صنعت فرهنگی باشد
 
وی افزود: اگر متولی مدیریت شهری را شهرداری بدانیم وظیفه شهرداری در شهر اصفهان برای حرکت به سمت دانش محوری شاید بیشتر به بحث فرهنگ سازی و سرمایه گذاری در زیر ساخت های دانشی معطوف شود البته ایجاد مشوق های لازم در خلق و توسعه دانش و فناوری و ایده پردازی برای شهروندان همچنین به نظر می رسد ایفای نقش تسهیل گری و حمایت ها از شهروندان کارآفرین هم از اولویت های مهم برای سیاستگذاران تصمیم گیران در مدیریت شهری می باشد. همچنین یکی از اقدامات موثر، تسهیل در دسترسی تمام شهروندان به فناوری های نوین ارتباطی خواهد بود. در این میان نیم نگاهی به سبقه فرهنگی اصفهان و مطرح شدن این شهر به عنوان پایتخت فرهنگ و تمدن ایران اسلامی می طلبد اهمیت ویژه ای به تولیدات و صنعت فرهنگی و کارآفرینی فرهنگی داده شود. در نهایت نیز تعامل پایداری که یک شهر با مراکز دانشگاهی و پژوهشی خودش می تواند برقرار نماید، به یقین تحولات مناسبی را در شهر دانش محور ایجاد می نماید.
 
 
 
در شرایط امروز آنچه که مسلم به نظر می رسد نیاز روزافزون تصمیم گیران، موثرین و مدیران مراکز فرهنگی و تربیتی، به هدفمندی و سیاست گذاری و برنامه ریزی بر مبنای اصول و ارزشهای دینی و انقلابی است که قطعاً لازمه آن دانش محوری و حرکت براساس دانایی و خردمندی می باشد.
 
عضو سابق شورای برنامه ریزی و نظارت جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی دفتر استان اصفهان گفت: امروزه زیر بنای اساسی هر نوع توسعه و پیشرفتی توسعه فرهنگی است لذا ارتباط مستحکمی بین توسعه فرهنگی و فرهنگ توسعه با هر نوع توسعه ای دیگری وجود دارد. ابتدا باید یک فرهنگ سازی در خصوص پیشرفت همه جانبه داشته باشیم تا بتوانیم پیشرفت و توسعه را در ابعاد دیگر جامعه به جایی برسانیم. اگر به دنبال یک جامعه و شهر دانش محور هستیم، تغییرات فرهنگی که باید اتفاق بیفتد بسیار مهم و اساسی است. آنچه که در جامعه امروز ما در ابعاد مختلف از علم و فناوری گرفته تا آموزش و فرهنگ به عنوان مشکل و مسئله مطرح است، فقدان یک الگو و مدل بومی اسلامی - ایرانی برای پیشرفت می باشد که همواره از دغدغه های مقام معظم رهبری هم بوده لذا پیروی از الگوهای موجود، جای پیشروی و سرآمدی را گرفته لذا بهره گیری از دانش دین بنیان در کنار تجربه، که خود دانش ضمنی است همچنین اهمیت خاص به فناوری های نرم و فرهنگی در کنار فناوری های سخت، به عنوان یک اولویت بایستی مدنظر تصمیم گیران و سیاست گذاران جامعه و نخبگان قرار گیرد.
 
استمرار در تغییرات فرهنگی خیلی مهم است
 
دکتر امیررضا نقش، در گفتگو با خبرنگار رصدخانه فرهنگی اصفهان بیان داشت: در چشم انداز ایران 1404 اولویت بحث دانش محوری و حرکت به سمت اقتصاد دانش بنیان و یک جامعه دانایی محور به خوبی نمایان شده است. برای اینکه در سرمایه های انسانی جامعه ما، دانایی محوری و محوریت دانش نهادینه شود به تغییرات فرهنگی معتقدم. که البته کار مشکلی است. ابتدا  به یک دانایی فرهنگی نیاز است تا بتوانیم به یک جامعه دانا و پس از آن به یک اقتصاد دانش بنیان برسیم. البته این را بایستی مدنظر قرار داد که تغییرات فرهنگی برخلاف خیلی از تغییرات دیگر یک تغییرات با سرعت پایین است و شاید ناخود آگاه، و این درحالیست که سایر تغییرات و تحولات شتاب نسبتا بالایی دارد.
 
استفاده از دانش ضمنی و آشکار می تواند تحولات خوبی در مراکز فرهنگی ایجاد کند
 
مدیر مسئول مرکز فرهنگی قدس افزود: امروز بحمدالله کانون ها و مراکز فرهنگی مردم نهاد در قالب های مختلف در کشور در حال فعالیت های فرهنگی و تربیتی می باشند. در غالب این مراکز بحث تجربه محوری نسبت به دانش محوری مشهودتر است بیشتر نوعی انتقال تجربه و حرکت بر اساس تجربه ها انجام می پذیرد که البته چیز بدی هم نیست در هرصورت تجربه هم یک مقوله ای در بحث دانش محوری است. تجربه را اصطلاحاً دانش ضمنی و نهان می گویند ولی استفاده از تجارب و اطلاعات و دانش آشکار و روزآمد در کنار همدیگر می تواند اثربخشی را چندین برابر نماید. شاید یک زمانی تکرار تجربه های فرهنگی جوابگوی نیاز جامعه بود ولی آنچه که امروز می تواند تحول آفرین باشد استفاده از دانش و بینش روزآمد در کنار تجربه است. این دو لازم و ملزوم همدیگر هستند. همانگونه که امروز دانش مدیریتی در ابعاد فرهنگی و تربیتی لازم داریم یقینا استفاده از تجربیات گران بهای فرهنگی هم اصل مهمی است که مدیران و مسئولین مراکز می بایست مدنظر قرار دهند.
 
عضو شورای راهبردی فرهنگی - اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان افزود: ابتدا باید یک احساس تشنگی و نیاز به دانش مدیریتی و تشکیلات اثر بخش فرهنگی و تربیتی در تصمیم گیران، موثرین و مدیران مراکز ایجاد شود. تا حرکتی بر اساس اصول، ارزشها و اهداف مدون و با برنامه ریزی راهبردی و استاندارد شکل بگیرد و این برنامه محوری و نگرش به بلندمدت بعنوان یک نیاز غیرقابل انکار و فوری در کانون ها و مراکز فرهنگی است. در این صورت است که قائم به شخص بودن ها تا حدی مرتفع می شود. البته معتقدم زمینه باید ایجاد شود. اگر فقط به تولید محتواها بپردازیم ولی تغییر نگرش در دست اندکاران و مربیان برای ایجاد نظم و تشکیلات توام با انگیزه های معنوی قوی از یک طرف و دانش محوری و خردمندی از طرف دیگر انجام نشود فقط دجار یک افزونی محتواهای متعدد شده ایم که البته الان هم تاحدی همین وضع پیش آمده است. در واقع یک دریایی را در کنار دست کسانی قرار داده ایم که اصلا تشنگی ندارند.
 
چرا دانش مدیریت در پیاده سازی و اجرا دیده نمی شود؟
 
عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان ادامه داد: امروز هدف نامه ها، اسناد راهبردی، طرح درس ها و محتواهای تربیتی، شیوه نامه های نظارت و ارزیابی، کارگاه ها و کتاب های با موضوع مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی کم نیستند و دانش کد شده مدیریت مراکز فرهنگی با رویکرد تربیتی و تربیت محور خصوصاً در سال های اخیر کثرت خوبی پیدا کرده هر چند که کمبودهایی هم داریم و بومی سازی هایی انجام نشده است. اما چرا در پیاده سازی و اجرا دیده نمی شود؟ شاید مهمترین آن عدم احساس نیاز و حمایت مدیران مراکز مشکل عمده باشد. البته تغییرات ساختاری خیلی سخت است هر چند در مراکز ساختار سازی نباید حالت افراطی و اصلاحا بوروکراتیک و اداری به خود بگیرد که شاید ضررهای جبران ناپذیری را به مراکز وارد نماید و جلوی آزادی عمل ها گرفته شود ولی توصیه این است که در عین داشتن آزادی عمل و انعطاف ساختاری و رعایت سنت ها و نیز گرفتار نشدن در آفت های تشکیلات صرفا اداری و سازمانی، هدفمندی، برنامه ریزی و برنامه محوری و کار تشکیلاتی در مراکز فرهنگی، شکل بگیرد.
 
یک ساختار با عنوان پژوهش و تحقیق و توسعه در کانون ها و مرکز فرهنگی نیاز است
 
مدیر مسئول مرکز فرهنگی قدس گفت: از حدود 10 سال پیش در مرکز فرهنگی قدس باهدف دانش محوری و تحول سازمانی بحث های تحقیق و توسعه ای، آغاز گردید که حاصل آن تدوین هدف نامه و نظام نامه تربیتی براساس اصول و ارزشهای اسلامی و معارف اهل بیت (ع) و چشم انداز مجموعه بود. در کنار آن کلیه فرآیندهای مدیریتی و نظارتی نیز بازنگری و تدوین گردید. همچنین به منظور نهادینه نمودن روحیه تحقیق، پژوهش، خلاقیت و نوآوری، واحد علمی و پژوهشی در مجموعه تاسیس و دوره های آموزشی در زمینه های مهارت آموزی و کارآفرینی در برنامه این واحد قرار گرفت. همچنین این واحد نسبت به برگزاری همایش های علمی و گردشگری علمی نیز می پردازد.
 

ارسال نظر

• نظراتی را که حاوی توهین است، منتشر نمی شود.
• نظرات پس از تایید نمایش داده خواهد شد.